فیلترشکن برای مک؛ انتخاب اپ برای Intel و Apple Silicon، مجوزهای سیستم و رفع مشکلات
پاسخ کوتاه
در مک بهتر است فیلترشکن را از Mac App Store یا سایت رسمی سازنده نصب کنید و نسخهٔ مناسب پردازندهٔ دستگاه، یعنی Intel یا Apple Silicon، را بگیرید. هنگام اولین اتصال، macOS برای افزودن پیکربندی VPN یا افزونهٔ شبکه اجازه میخواهد که طبیعی است. بعد از اتصال، نشت DNS و WebRTC را تست کنید.
مکبوکها و آیمکها در میان دانشجوها، برنامهنویسها و طراحها طرفداران زیادی دارند، اما راهنماهای فارسی فیلترشکن معمولاً روی گوشی تمرکز میکنند و مک کمتر دیده میشود. macOS از نظر امنیت سختگیر است و همین سختگیری، پیامها و مجوزهایی ایجاد میکند که اگر معنایشان را ندانید، ممکن است گیجکننده یا حتی نگرانکننده به نظر برسند.
در این راهنما توضیح میدهیم فیلترشکن برای مک را چطور انتخاب کنید، فرق مکهای Intel و Apple Silicon چه اهمیتی دارد، پیامهای مجوز سیستم یعنی چه و وقتی اتصال درست کار نمیکند از کجا شروع کنید. راهنمای تصویری چهارمرحلهای اتصال را در صفحهٔ مک میتوانید ببینید.
Intel یا Apple Silicon؟ اول پردازندهٔ مکتان را بشناسید
از سال ۲۰۲۰ اپل بهتدریج مکها را از پردازندههای Intel به تراشههای خودش، یعنی سری M (Apple Silicon)، منتقل کرد. برای فهمیدن نوع پردازنده، از منوی Apple گزینهٔ About This Mac را بزنید؛ اگر جلوی Chip نام M1، M2 یا نسلهای بعدی آمده، مک شما Apple Silicon است و اگر جلوی Processor نام Intel آمده، مک Intel دارید.
این موضوع چرا اهمیت دارد؟
- برخی برنامهها، بهخصوص کلاینتهای متنباز، فایل نصبی جداگانه برای هر معماری دارند؛ معمولاً با برچسبهایی مثل arm64 برای Apple Silicon و x64 یا amd64 برای Intel. فایلهایی که Universal نام دارند روی هر دو اجرا میشوند.
- نسخهٔ Intel روی مکهای Apple Silicon معمولاً با لایهٔ ترجمهٔ Rosetta 2 اجرا میشود، اما ممکن است کندتر باشد یا بخشهای شبکهایاش درست کار نکند.
- مکهای Apple Silicon میتوانند بسیاری از اپهای iPhone و iPad را هم از App Store اجرا کنند. به همین دلیل برخی اپهای فیلترشکن iOS روی این مکها هم در دسترساند، ولی همیشه بهینه نیستند.
اگر از زونو استفاده میکنید، فعلاً اپ اختصاصی زونو برای مک منتشر نشده و اتصال با اپهای رایگانی مثل Hiddify، Streisand یا V2Box و لینک اشتراک انجام میشود که هم روی Intel و هم روی Apple Silicon کار میکنند. جزئیات در راهنمای مک آمده است.
از کجا نصب کنیم؟
Mac App Store
امنترین منبع، Mac App Store است. اپها در محیط ایزولهٔ Sandbox اجرا میشوند و بررسی اپل را گذراندهاند. همان نکتهای که دربارهٔ آیفون گفتیم اینجا هم صدق میکند: بسیاری از اپهای فیلترشکن در فروشگاه منطقهٔ ایران در دسترس نیستند و کاربران از اپل آیدی با منطقهٔ دیگر استفاده میکنند. اگر چنین میکنید، حسابی بسازید که رمزش فقط دست خودتان باشد و از اپل آیدیهای اشتراکی که فروشندهها رمزشان را به چند نفر میدهند دوری کنید؛ ورود با چنین حسابی به iCloud مک میتواند فایلها و اطلاعات شخصیتان را در اختیار دیگران بگذارد. جزئیات بیشتر در راهنمای فیلترشکن آیفون آمده است.
سایت رسمی یا مخزن رسمی پروژه
برخی کلاینتها خارج از App Store و بهصورت فایل DMG یا PKG منتشر میشوند. در این حالت:
- فایل را فقط از سایت رسمی یا صفحهٔ انتشار رسمی پروژه دانلود کنید، نه از کانالها و گروهها.
- Gatekeeper در macOS برنامههایی را که امضای توسعهدهندهٔ معتبر و تأیید اپل (Notarization) ندارند، مسدود میکند. دور زدن این هشدار برای برنامهای که منبعش را نمیشناسید، کار خطرناکی است.
- نسخههای کرکشدهٔ VPNهای تجاری را نصب نکنید؛ این فایلها یکی از راههای رایج پخش بدافزار در مک هستند.
پیامهای مجوز: هر کدام یعنی چه؟
«Would Like to Add VPN Configurations»
وقتی اپ فیلترشکن را برای اولین بار وصل میکنید، macOS میپرسد آیا اجازه میدهید این اپ پیکربندی VPN اضافه کند. با تأیید، یک پروفایل در System Settings > VPN ساخته میشود. این پیام کاملاً طبیعی است و بدون آن اپ نمیتواند تونل بسازد.
افزونهٔ شبکه و افزونهٔ سیستم
برخی کلاینتها برای کار کردن در حالت کل سیستم از Network Extension یا System Extension استفاده میکنند. macOS در این حالت ممکن است از شما بخواهد در System Settings > Privacy & Security یا بخش مربوط به افزونهها، اجازهٔ اجرای آن را تأیید کنید. در نسخههای جدیدتر macOS، گاهی گزینهای برای فعال کردن افزونههای شبکه در بخش General > Login Items & Extensions دیده میشود. محل دقیق در نسخههای مختلف macOS فرق دارد.
این مجوز یعنی برنامه میتواند ترافیک شبکهٔ سیستم را مدیریت کند. برای یک VPN ضروری است، اما دقیقاً به همین دلیل فقط باید به برنامههایی داده شود که از منبعشان مطمئن هستید.
دسترسی ادمین
برخی کلاینتها، بهخصوص آنهایی که حالت TUN دارند، هنگام نصب یا اولین اجرا رمز کاربر مدیر را میخواهند. این هم برای تغییر تنظیمات شبکه طبیعی است، ولی همان قاعدهٔ اعتماد به منبع اینجا هم برقرار است.
پراکسی یا VPN کل سیستم؟
مثل ویندوز، کلاینتهای مک هم دو حالت رایج دارند:
- حالت پراکسی سیستم: تنظیمات پراکسی macOS را تغییر میدهد. Safari و Chrome از آن پیروی میکنند، اما برخی برنامهها، ابزارهای ترمینال و ترافیک UDP ممکن است مستقیم وصل شوند.
- حالت کل سیستم (TUN یا VPN): همهٔ ترافیک را از تونل عبور میدهد و برای حریم خصوصی انتخاب بهتری است.
اگر برنامهنویس هستید، توجه کنید که ابزارهای خط فرمان مثل git و curl معمولاً از پراکسی سیستم پیروی نمیکنند و باید متغیرهای محیطی پراکسی را برایشان تعریف کنید، یا از حالت کل سیستم استفاده کنید. تفاوت پراکسی و VPN را در مقالهٔ پروکسی یا VPN؟ با جزئیات بیشتری توضیح دادهایم.
تست بعد از اتصال
- VPN را وصل کنید.
- در Safari یا مرورگر دیگر به صفحهٔ تست نشت بروید.
- بررسی کنید IP نشاندادهشده متعلق به سرور VPN باشد، DNS اپراتور ایرانیتان دیده نشود و WebRTC آدرس واقعیتان را لو ندهد.
اگر iCloud+ و قابلیت Private Relay دارید و نتیجهٔ تست عجیب بود، یک بار Private Relay را خاموش کنید و دوباره تست بگیرید. توضیح کامل نشت DNS را در این مقاله بخوانید.
رفع مشکلات رایج در مک
اپ وصل میشود ولی سایتها باز نمیشوند
- اشتراک را در اپ بهروزرسانی کنید تا فهرست سرورهای جدید بیاید.
- سرور یا پروتکل دیگری را امتحان کنید. در شبکههای ایران، پروتکلهایی مثل VLESS با REALITY یا Trojan معمولاً از WireGuard و OpenVPN مقاومترند؛ مقایسه را در صفحهٔ پروتکلها ببینید.
- ساعت سیستم را روی تنظیم خودکار بگذارید.
بعد از بستن اپ، اینترنت قطع است
احتمالاً تنظیم پراکسی سیستم باقی مانده است. در System Settings > Network، روی شبکهٔ فعال بروید، بخش Details و سپس Proxies را باز کنید و پراکسیهای فعال را خاموش کنید.
چند VPN با هم تداخل دارند
اگر چند اپ VPN نصب کردهاید، در System Settings > VPN پیکربندیهای اضافه را حذف کنید. وجود چند افزونهٔ شبکهٔ فعال همزمان میتواند باعث قطعی یا کندی شود.
بعد از بهروزرسانی macOS کار نمیکند
بهروزرسانیهای بزرگ macOS گاهی مجوزهای افزونههای شبکه را بازنشانی میکنند. اپ را باز کنید و اگر دوباره درخواست مجوز کرد، تأیید کنید. اگر کلاینت نسخهٔ جدیدی برای سازگاری با macOS جدید منتشر کرده، آن را نصب کنید.
جمعبندی
- نوع پردازندهٔ مک را بدانید و نسخهٔ مناسب یا Universal را نصب کنید.
- فقط از Mac App Store یا منبع رسمی نصب کنید و هشدارهای Gatekeeper را برای برنامههای ناشناس دور نزنید.
- پیام افزودن پیکربندی VPN طبیعی است، اما فقط به برنامهٔ مطمئن اجازه بدهید.
- برای حریم خصوصی، حالت کل سیستم را ترجیح دهید و بعد از اتصال تست نشت بگیرید.
راهنمای سایر دستگاهها را در صفحهٔ راهنماها ببینید.
سوالات متداول
از کجا بفهمم مکم Intel است یا Apple Silicon؟
از منوی Apple گزینهٔ About This Mac را باز کنید. اگر بخش Chip نام M1، M2 یا نسلهای بعدی را نشان میدهد، مک شما Apple Silicon است؛ اگر بخش Processor نام Intel دارد، مک Intel است.
پیام افزودن پیکربندی VPN در مک خطرناک است؟
نه، این پیام برای هر اپ VPN طبیعی است و بدون آن تونل ساخته نمیشود. فقط مطمئن شوید اپ را از منبع رسمی نصب کردهاید.
زونو اپ مک دارد؟
اپ اختصاصی زونو برای مک هنوز منتشر نشده است. میتوانید با اپهای رایگان Hiddify، Streisand یا V2Box و لینک اشتراک وصل شوید؛ مراحل در صفحهٔ راهنمای مک آمده است.
چرا ترمینال مک با فیلترشکن به اینترنت آزاد وصل نمیشود؟
ابزارهای خط فرمان معمولاً از پراکسی سیستم پیروی نمیکنند. یا حالت کل سیستم (TUN) را در کلاینت روشن کنید، یا متغیرهای محیطی پراکسی را برای ترمینال تنظیم کنید.